Jak przygotować młodych ludzi do dorosłości w dobie AI

2025-08-25 14:39:54

Daria Rzadkiewicz
Dzisiejsza młodzież wchodzi w dorosłość (budowanie tożsamości, studia, pierwsze doświadczenia zawodowe) w świecie nadmiaru bodźców, cyfrowej natychmiastowości, mediów społecznościowych, tiktokizacji komunikacji i nieustannego porównywania się z innymi. Dodatkowo muszą odnaleźć się w epoce sztucznej inteligencji i redefinicji rynku pracy.

Cyfryzacja, globalizacja i AI z jednej strony dały im dostęp do wiedzy i narzędzi, które mogą skracać dystanse i otwierać nieskończone możliwości, z drugiej jednak nałożyły na nich presję, której skutki coraz wyraźniej obserwujemy w gabinetach psychologów, terapeutów czy mentorów. W tle widać też głębokie różnice międzypokoleniowe: inne podejście do pracy, autorytetów, wartości życiowych oraz metod komunikacji.

Wzrasta liczba młodych ludzi doświadczających lęku społecznego, poczucia zagubienia, wypalenia i samotności. Jak zatem pomóc im wejść w dorosłość w świecie, w którym tempo zmian jest większe niż kiedykolwiek? Po pierwsze, warto zdać sobie sprawę z tego, z czym się mierzą - z empatią i bez ocen. Po drugie wspierać ich, korzystając z dostępnych metod i narzędzi. Po trzecie - dbać o siebie oraz własny rozwój i zasoby.

Cyfrowe dzieciństwo - analogowe wyzwania

Dla współczesnego pokolenia młodych dorosłych obecność online jest równie ważna jak życie offline. Dla nich to nie są dwa odrębne światy, lecz jedna i ta sama rzeczywistość, wspólna przestrzeń. Media społecznościowe stały się naturalnym środowiskiem socjalizacji i integracji rówieśniczej, a jednocześnie źródłem ogromnej presji i cyfrowych niebezpieczeństw. Porównywanie się z wyidealizowanymi wizerunkami, potrzeba bycia zawsze „na czasie” i lęk przed pominięciem (FOMO) silnie wpływają na kondycję psychiczną młodych ludzi. Dodatkowo obecność w sieci to nieustanne wystawienie na bodźce, szybki dopływ dopaminy i ryzyko uzależnień. Cyfryzacja zmienia także ich sposób komunikacji. Skracanie wyrazów i rozmów, redukowanie emocji do emotikonów powoduje, że odczytywanie mowy ciała i tonu głosu staje się dużym wyzwaniem. Długie, pełne treści, głębokie rozmowy rywalizują o uwagę z szybkimi reakcjami - kciuki w górę, serduszka, krótkie komentarze. W efekcie dla młodzieży i wielu młodych dorosłych kontakt bezpośredni bywa stresujący, a prowadzenie trudnych rozmów czy rozwiązywanie konfliktów twarzą w twarz jest umiejętnością, której często dopiero muszą się nauczyć. Paradoks polega na tym, że w tym świecie, w którym jesteśmy „zawsze połączeni”, młodzi ludzie coraz częściej czują się samotni.

Socjalizacja w sieci

Współczesna młodzież mniej się socjalizuje i integruje na wspólnych "wyjściach", a więcej czasu spędza w przestrzeni wirtualnej. W porównaniu z poprzednimi pokoleniami mają z jednej strony więcej swobody w wyrażaniu siebie, dzięki nowym metodom wychowania, lecz rzadziej doświadczają naturalnych sytuacji społecznych, które rozwijają inteligencję emocjonalną. Jednocześnie rodzice, często przeciążeni własnymi obowiązkami, nie zawsze mają kompetencje i zasoby emocjonalne, by modelować zdrową komunikację. A to właśnie wczesne doświadczenia relacyjne kształtują wzorce budowania więzi, regulowania emocji i radzenia sobie w grupie. Brak stabilnych, uważnych relacji w dzieciństwie często przekłada się na trudności w dorosłości. Pocieszająca wiadomość jest taka, że inteligencję emocjonalną (w tym umiejętności społeczne) można kształtować przez całe życie.

Świadome kształtowanie umiejętności społecznych - inwestycja w przyszłość

Rozwój inteligencji emocjonalnej (IE) to proces, który zaczyna się w rodzinie, wzmacnia w szkole, a kontynuuje się w dorosłości poprzez pracę nad sobą. A to właśnie składowe IE - samoświadomość, samoregulacja (zarządzanie emocjami), empatia, motywacja i umiejętności społeczne pozwalają młodym ludziom pewniej wchodzić w dorosłość, budować zdrowe relacje i życie oparte na poczuciu sensu, a nie wyłącznie na dopasowywaniu się do oczekiwań innych. Umiejętności społeczne powinny budować fundament edukacji szkolnej, stać się integralną częścią podstawy programowej - równie ważną jak języki, matematyka czy inne przedmioty. Te zmiany do pewnie pieśń przyszłości.

Obecnie Treningi Umiejętności Społecznych (TUS), programy mentoringowe oraz różne grupy wsparcia dają młodym ludziom przestrzeń do ćwiczenia, rozwijania tych kluczowych kompetencji społecznych i życiowych w bezpiecznych warunkach, bez ocen, w atmosferze empatii. Podczas takich programów młodzi dorośli uczą się m.in.

- jak rozmawiać o emocjach i potrzebach,
- jak stawiać granice i jednocześnie dbać o relacje,
- jak podejmować decyzje i radzić sobie ze stresem,
- jak budować poczucie własnej wartości i rozwijać odporność psychiczną,
- jak kształtować też efektywność osobistą.

Zdobywanie i rozwijanie umiejętności społecznych to kluczowa profilaktyka zdrowia psychicznego. Im wcześniej młodzi ludzie otrzymają wsparcie, tym lepiej odnajdą się w relacjach, pracy i życiu osobistym.

Dorośli w roli przewodników

Nie można jednak mówić o wsparciu młodych bez spojrzenia na nas dorosłych. Świadomi rodzice, nauczyciele i mentorzy to ci, którzy rozwijają własne kompetencje emocjonalne, potrafią słuchać i naprawdę słyszeć, a także modelują zdrowe wzorce komunikacji. To właśnie oni pokazują, że praca nad sobą to nie jednorazowy projekt, lecz proces, który trwa całe życie. Jeśli chcemy przygotować młodych ludzi do dorosłości w świecie sztucznej inteligencji, musimy dać im coś, czego technologia nigdy nie zastąpi - empatyczną obecność, autentyczność i poczucie bezpieczeństwa w relacjach.

****

Autorka: Daria Rzadkiewicz – coach i mentorka EIA EMCC, trenerka biznesu i umiejętności społecznych (TUS), konsultantka ds. wypalenia zawodowego, autorka publikacji z zakresu rozwoju osobistego i zawodowego.

W czym pomagam?

Jeśli jesteś młodym dorosłym, który szuka bezpiecznej przestrzeni do rozwoju, albo rodzicem, który chce lepiej rozumieć wyzwania swoich dzieci - zapraszam na sesje mentoringowe lub zajęcia Treningu Umiejętności Społecznych. To przestrzeń, w której uczymy się budować równowagę, wzmacniać pewność siebie i rozwijać kompetencje potrzebne, by odnaleźć się w świecie pełnym zmian.

We wrześniu otwieram stacjonarną grupę dla Młodych Dorosłych (17-20 lat) - jeśli jesteś zainteresowana/zainteresowany dla kogoś bliskiego - odezwij się na priv, poinformuję jak ruszą zapisy i prześlę więcej informacji.

Popularność: 0    Powrót

Komentarze

Odpowiedź
Tytul
Imię/Nick

Załóż konto za darmo

Coach Klient
lub zaloguj