Zmień życie, czyli moc auto-coachingu

2013-12-10 11:37:09

Zuzanna Talik
Czasy coachingu

Jak wiemy coaching istnieje od zawsze. Pewnego dnia został po prostu nazwany, uzyskał strukturę i opisano go jako jako jedyna w swoim rodzaju formę rozwoju osobistego. Przedtem ludzie nie tylko coachowali się nawzajem, lecz także nieświadomie przeprowadzali sesje auto-coachingu, czyli pracowali indywidualnie na samych sobie. Jak? Zadawali sobie po prostu odpowiednie otwarte pytania w odpowiednim momencie życia tak, aby znaleźć drogę do realizacji własnych zamierzeń.
Teraz, gdy mamy już ogrom opisanych szczegółowo narzędzi coachingowych, możemy śmiało wykorzystywać je do pracy nad sobą, prowadząc własny wewnętrzny dialog coachingowy. Poniżej prezentuję niektóre z nich i tłumaczę, jak je stosować do realizacji swoich celów, czyli zmiany życia na lepsze.

W poszukiwaniu celu

Idealnym sposobem na uświadomienie sobie tego, czego naprawdę potrzebujesz i chcesz jest analiza sytuacji wyjściowej. W tym celu podziel kartkę na 4 części. W pierwszym polu wypisz wszystko, co masz i chcesz mieć, czyli w kontekście danego tematu, jaki wybrałeś/wybrałaś do auto-coachingu lub w kontekście całego życia, zastanów się nad tym, co cenisz. W drugiej ćwiartce wypisz okoliczności, emocje, sytuacje niepożądane, które pojawiają się w obszarze twoich rozważań. W polu ‘chcę i nie mam’ zawrzyj wszystkie pragnienia odnośnie swojego tematu czy życia, a w ostatnim polu wymień to, czego udaje ci się uniknąć dzięki danym wydarzeniom czy konkretnym działaniom. Im większą weźmiesz kartkę i im więcej wypiszesz punktów w każdej rubryce, tym mocniej zadziała budowanie świadomości i twój obraz sytuacji wyjściowej będzie jaśniejszy. Po ukończeniu przypatrz się wszystkim wymienionym punktom i spróbuj wyciągnąć wnioski. Doprowadzi cię to do celu, czyli do tego, co tak naprawdę chcesz uzyskać.

Formułowanie celu

Do realizacji celu potrzebne jest także jego sprecyzowanie, określenie w czasie i zapisanie w postaci pozytywnie sformułowanego zdania. Służy do tego narzędzie zwane modelem SMART. Jest ono dość popularne, więc szczegółowy opis na pewno znajdziecie w wielu miejscach. Tutaj przytaczam podstawowe pytania, które należy sobie zadać:

1. Co chcę osiągnąć?
2. Jak sprawdzę, że już to osiągnąłem/osiągnęłam?
3. Co mnie w tym pociąga? Dlaczego tego chcę? Co mi to da?
4. Na ile w skali od 0 do 10 osiągnięcie tego jest dla mnie realne?
5. Do kiedy zamierzam to osiągnąć?

Cel, który zakładasz sobie w auto-coachingu powinien być sprawdzalny. Oznacza to, że po zakończeniu wszystkich działań związanych z jego realizacją, będziesz w stanie stwierdzić jednoznacznie czy udało ci się uskutecznić twoje zamierzenie, czy też projekt się nie powiódł np. z powodu zbyt wysoko ustawionej poprzeczki lub zbyt krótkiego czasu, jaki określiłeś sobie na jego realizację (pamiętaj, że cel powinien mieć minimum 50% szansę na realizację – jeśli świadomość coś odrzuca, nie dotrze to do podświadomości). Przykładem poprawnie sformułowanego celu może być zdanie: „Napisanie minimum 200-stu stronicowej książki o zjawiskach pogodowych i zlecenie jej zredagowania do końca 2014 roku.”

Przy celu dodatkowo można zastanowić się nad dwoma kwestiami: „Na kogo/na co wpłynie realizacja tego celu przeze mnie? Jaki będzie miała na tę osobę/na to wpływ?” Jest to tzw. badanie ekologii celu i pomaga ci uświadomić sobie zmiany w otoczeniu, jakie mogą nastąpić, kiedy zrealizujesz swój cel.

Badanie motywacji

Trzecie pytanie modelu SMART odnosi się do motywacji. To pytanie najlepiej zadawać sobie kilkakrotnie w trakcie wykonywania działań związanych z celem – twoje odpowiedzi na nie sprawią, że nabierzesz mocy i przekonania, że postępujesz właściwie oraz pomogą ci przezwyciężyć trudności, jakie mogą się pojawić. Zalecam zapisanie na dużym arkuszu papieru wielkimi drukowanymi literami: „DLACZEGO CHCĘ…….?” (w miejscu kropek wpisać cel) i kontemplację tego pytania przez 20-30 minut. Po upływie tego czasu warto spisać wszystkie odpowiedzi, jakie się pojawiły i nosić je przy sobie, by móc w dowolnym momencie do nich wrócić.

Jak byłoby pięknie…

„Ach, jak byłoby pięknie mieć już tę książkę napisaną, umieć już ten hiszpański płynnie, być już za granicą, zarabiać już 10 tys./mies., mieć już wielki dom z ogrodem, mieć w końcu czas dla siebie…” – nie raz słyszy się takie wypowiedzi. Wielu ludzi marzy, lecz nie każdy zdobywa się na odwagę urzeczywistniania swoich marzeń. Gratuluję zatem, że to czytasz, że starasz się coś zdziałać w swoim życiu, by bardziej, lepiej je wykorzystać. W nagrodę zapraszam cię do świadomego pomarzenia sobie. Świadome marzenie różni się od powyżej wspomnianych marzycielskich wypowiedzi tylko tym, że wyobrażasz sobie bardzo szczegółowo to, co ‘jest’ wynikiem twoich starań, a nie to, co ‘by nim było’. Myśl o tym, czego pragniesz nie zważając na okoliczności – na to jeszcze przyjdzie czas. Teraz daj się ponieść fantazji, porzuć ograniczające myśli – w wizji wszystko jest możliwe!

A zatem zapamiętaj 5 poniższych pytań, zamknij oczy i przenieś się w przyszłość – stwórz wizję twojej nowej rzeczywistości - takiej, jakiej pragniesz. Wyobraź sobie na chwilę, że już tam jesteś i zapytaj siebie:

1. Jak zmieniła się moja codzienność?
2. Co jest teraz najważniejsze?
3. Gdzie jestem, co mnie otacza?
4. Z kim i jak spędzam czas?
5. Co się zmieniło we mnie?

Przyjemne, prawda? Zastanów się przez chwilę nad jednym symbolem – to może być przedmiot, zapach czy widok, który zabierzesz z tej wizji i, który będzie ją przywoływał. Miej go w pamięci przez całą auto-coachingową podróż, aż do celu, aż do momentu kiedy twoja wizja stanie się prawdą i symbol ten ożyje w twojej przestrzeni.

No tak, tylko jak?

Zobaczyłeś już to, jak jest pięknie w przyszłości, kiedy cały wysiłek za tobą i możesz cieszyć się z namacalnych jego efektów. Moi klienci często przychodzą na coaching z jednym tylko dylematem. Nie wiedzą JAK dotrzeć tam, dokąd chcą pójść. Potrafią niekiedy dokładnie określić to, czego chcą i ze szczegółami opisać okoliczności życia przez siebie pożądane, lecz nie mają pomysłu na to, jak je stworzyć. Jest to zupełnie naturalne. Stąd potrzebne są metody wspomagające badanie potencjału i uświadamiające ewentualne trudności.

Analiza zasobów

Kolejnym punktem na ścieżce auto-coachingu jest dogłębne sprawdzenie jakie zasoby posiadasz, by być w stanie urzeczywistnić swoje pragnienie. Przykładowo do napisania książki potrzebujesz pewnej wiedzy, pewnych umiejętności, pewnej systematyczności czy dyscypliny i osoby która zredaguje tekst (oczywiście to tylko przykłady – potrzeby poszczególnych osób mogą być wielorakie). Podaję listę kilku pytań pomocnych na tym etapie:

1. Jakich umiejętności potrzebuję? (Które z nich mam, a które muszę zdobyć?)
2. Jakiej wiedzy potrzebuję? (Jaką już posiadam, a jaką muszę nabyć?)
3. Jakie moje cechy charakteru/osobowości pomogą w realizacji celu?
4. Jakie moje talenty mogę wykorzystać? Do czego mogę je wykorzystać? Jak?
5. Jakie kontakty będą pomocne podczas zmierzania do celu?
6. Z jakich wcześniejszych doświadczeń mogę skorzystać? Jak?

Polecam sporządzenie tabeli lub mapy myśli, podzielenie zasobów na kilka kategorii i wyszczególnienie najistotniejszych kwestii w każdej z nich. Uporządkowanie własnego potencjału w tym miejscu i uzmysłowienie sobie, jak wiele możesz z nim zdziałać pozwoli ci pójść dalej z większą dozą wiary w siebie i ufności.

Generowanie możliwości

Na tym etapie auto-coachingu przyda się otwartość i kreatywność. Do wygenerowania opcji na rozwiązanie twojego problemu czy możliwości na osiągnięcie celu, jaki sformułowałeś możesz użyć kilku ciekawych narzędzi. W pierwszej kolejności proponuję ‘burzę mózgu’, czyli wypisywanie wszystkich, nawet najgłupszych pomysłów bez oceniania ich. Jak wyraził to Walt Disney: ‘spójrz na nie okiem marzyciela’. W dalszej części możesz kolejno spojrzeć okiem ‘krytyka’ i ‘realisty’. Rób to tak długo, przechodząc od jednego do drugiego, aż znajdziesz pomysł, przy którym ‘krytyk’ nie będzie miał już nic do powiedzenia, a ‘realista’ uzna, że sprawie trzeba dać szansę. (Przy zmianie pozycji z ‘marzyciela’ na ‘krytyka’, a potem na ‘realistę’ dobrze jest zmienić pozycję ciała w pomieszczeniu – np. przesiadać się na różne krzesła czy przechodzić w różne kąty pokoju).
Innym narzędziem jest tzw. loża ekspertów. Wyobraź sobie, że jesteś prezesem firmy, którą jest twoje życie. Masz prawo wybrać do zarządu tej firmy kogokolwiek. Mogą to być bliskie ci osoby, twoje autorytety, twoi idole, nauczyciele, święci, postaci z bajek, filmów, książek… słowem każdy, z czyim zdaniem się liczysz. Stworzą oni twoją osobistą lożę doradców-ekspertów. Jak już ich wymienisz, spytaj ich: ‘Co mam zrobić? Co zrobilibyście na moim miejscu? Co mi radzicie? Dlaczego to? Co inni na ten pomysł? A co powiecie na rozwiązanie xyz?’. Po prostu użyj fantazji i umysłu do przeprowadzenia zebrania zarządu twojej firmy na ważny dla ciebie temat. Choć może samo ćwiczenie w opisie brzmi banalnie, jego rezultaty mogą być dla ciebie zaskakujące i mogą stanowić milowy krok w twojej pracy auto-coachingowej.

Jeżeli po wykonaniu ćwiczeń kilkakrotnie nadal masz wątpliwości i nie masz kompletnie pomysłu na to jak ruszyć z miejsca – zostaw to na jakiś czas. Być może to nie jest odpowiedni moment. Po prostu prześpij się z tematem, pomedytuj, pójdź na długi spacer albo zwyczajnie usiądź i siedź (o tym dlaczego czasem warto usiąść i po prostu siedzieć napisałam więcej na mojej stronie - www.coachingthesoul.wordpress.com).

Na końcu wybierz opcję/możliwość/drogę realizacji swojego celu i przejdź do następnego etapu.

Plan i akcja

Nie ma co dłużej się zastanawiać. Pytanie, jakie na tym etapie powinno paść jako pierwsze to:
JAKIE BĘDĄ MOJE KROKI?

Wypisz poszczególne działania, jakie musisz podjąć. Możesz narysować schody i na każdym z nich napisać kolejny krok czy etap twojego działania. Warto też od razu określić czas – do kiedy zakończysz dany krok. Czasem okaże się, że w zależności od reakcji otoczenia na twoje pierwsze działanie, będziesz musiał wybrać, w którą stronę pójść z kolejnym. Rozpisz wtedy obie ścieżki rozwoju wypadków, abyś wiedział, jak postąpić, kiedy przyjdzie podjąć decyzję. Pytania do tworzenia planu:

1. Co muszę zrobić?
2. Czego potrzebuję?
3. Co zrobię, jeśli się nie powiedzie?
4. Jakie trudności mogą się pojawić po drodze?
5. Jakie zasoby wykorzystam w radzeniu sobie z trudnościami?
6. Jaki jest plan awaryjny?
7. Jaką nagrodę/karę wyznam dla siebie za działania na każdym z etapów?
8. Kto mi pomoże?
9. Jaki będzie mój pierwszy krok?
10. Kiedy zacznę?

Plan działania jest jak mapa nieznanego terenu – jest niezbędny do tego, by się nie zgubić po drodze. Często wymaga aktualizacji, więc warto mieć go przy sobie i na bieżąco korygować. Jak już wypiszesz wszystkie zadania do wykonania, pamiętaj o ustaleniu priorytetów. Możesz je później zmienić, lecz warto mieć je od początku na planie. Ja osobiście do planowania używam inteligentnych kalendarzy takich, jak np. multiplaner.pl.

Kropka nad i

Teraz musisz tylko postanowić, że w określonym przez siebie terminie wykonasz ustalony pierwszy krok, po czym pójdziesz dalej. Tutaj potrzebna jest szczerość wobec samego siebie, umiejętność dotrzymywania zobowiązań względem siebie, szacunek do obietnic, które składasz sobie. Dlatego bardzo często łatwiej jest mieć osobistego coacha, z którym pracuje się nad celem i uczestniczyć regularnie w sesjach. Obietnica złożona drugiej osobie dla niektórych stanowi większą motywację i mobilizuje podwójnie. Coach poza tym dysponuje całym wachlarzem różnych narzędzi, używa intuicji, by wprowadzić je w odpowiednim momencie, co daje większą efektywność procesu rozwojowego. Oczywiście, jeśli nie brak ci samodyscypliny, auto-coaching może stać się dla ciebie bardzo wartościowy. Do systematycznego praktykowania przydadzą ci się jednak też inne dodatkowe narzędzia, które znajdziesz w internecie lub w książkach coachingowych.

Wchodząc na ścieżkę coachingu, pamiętaj, żeby być sobą, realizować swoje, a nie czyjeś cele, stwarzać swoją rzeczywistość. Słuchaj swojej intuicji, wewnętrznego głosu i jeśli zabłądzisz na swojej ścieżce, po prostu zatrzymaj się na chwilę – twoje serce pokaże ci, którędy zmierzać, gdy przyjdzie najlepszy dla ciebie czas. Powodzenia!

Zuzanna Talik, coach na ścieżce ICF
Popularność: 152    Powrót

Komentarze

Odpowiedź
Tytul
Imię/Nick

Załóż konto za darmo

Coach Klient
lub zaloguj
facebook
Co możemy zmienić na DobryCoach.pl?
aby lepiej odpowiadał Twoim potrzebom