Pogromcy wysokiego poczucia własnej wartości.

2020-11-08 22:49:46

Jolanta Włosińska
Co to jest poczucie własnej wartości

Tożsamość. Poczucie, że wiesz kim jesteś, czego oczekujesz od życia od ludzi i relacji. Znasz siebie. Potrafisz przewidywać, swoje zachowania, planować i realizować cele. Kiedy na drodze do realizacji planów, marzeń, doświadczasz przeszkód, radzisz sobie z nimi, ponieważ masz na tyle silne wsparcie w sobie, że nie załamiesz się pod ciężarem niepowodzenia. Gdy pomimo starań, coś się nie udaje, nie odbierasz tego, jako osobistej porażki, lecz szukasz innych możliwości, sposobów i dróg. Czasami nie jedna droga prowadzi do celu i niekoniecznie ta, którą widać, jako pierwszą i najwygodniejszą. W trakcie mojej drogi poznaję wielu różnych ludzi. Nie każdy musi się ze mną zgadzać. Wysokie poczucie własnej wartości pozwala na to, by akceptować ludzi o odmiennym sposobie myślenia. Jednak pozwala ono również odczuć, kiedy granice systemu wartości są przekraczane, by nie postępować wbrew sobie. Nie robić czegoś z czym jutro czułoby się źle. Pomaga w wyrażaniu się w sposób asertywny oraz stawianiu wymagań. Jeśli dobrze znasz siebie, to potrafisz od razu dostrzec, zauważyć, gdy ktoś próbuje nakłonić Cię do zrobienia czegoś na co nie masz ochoty. Dostrzeżesz również ewentualne próby manipulacji. To jest trochę tak, jakby posiadać sygnalizator z kilkoma rodzajami i kolorami świateł. Kiedy zapali się czerwone zatrzymujesz się, zastanawiasz, nie brniesz dalej, gdy pali się czerwone światło z tyłu głowy. Poczucie własnej wartości jest umiejętnością, rozróżniania tego co jest dobre a co może zaszkodzić. Jest również, niczym tarcza ochronna. Jeśli wiem kim jestem i czego chcę to opinia innego człowieka nie sprawi, że nagle zmienię zdanie dotyczące ważnych dla mnie kwestii życiowych. Gdy poczucie własnej wartości jest wysokie, kompleksy nie istnieją. Wówczas wiesz, że masz wady i zalety, atuty i niedoskonałości, jak każdy człowiek, ale nie masz kompleksów, gdyż one wynikają z niskiej samooceny. Wysoka samoocena sprawia również, że w zdrowy sposób funkcjonujesz w społeczeństwie i w grupach społecznych. W zdrowy mam tu na myśli nie krzywdzący innych ludzi, szanujący drugiego człowieka. Wyrażasz akceptację, co wcale nie oznacza, że popierasz. Możesz mieć odmienne zdanie, ale szanujesz suwerenność innych ludzi. Popełniasz błędy, jak wszyscy, ale potrafisz przeprosić i przyznać się do błędu. Aż wreszcie kochasz siebie, ale nieegoistycznie i nie narcystycznie, lecz w taki sposób, że nie pozwalasz by Cię raniono, by działa się Tobie krzywda, bo wiesz kim jesteś i wiesz, co jest dla Ciebie odpowiednie a co może Ci zaszkodzić. Gdy masz ciężkie chwile a nie ma wtedy obok kogoś, kto dałby Ci wsparcie, nie załamujesz się samotnością. Masz wsparcie w sobie. Masz siłę w sobie, która daje ukojenie w trudnych chwilach. Potrafisz wtedy myśleć w taki sposób, aby pocieszyć siebie. Potrafisz spojrzeć na sytuację tak, by dostrzec w niej coś pozytywnego lub nową perspektywę czyli przeramowanie. Nie zawsze będzie obok ktoś, kto poklepie po ramieniu, przytuli lub pocieszy. Dlatego bądź swoim najlepszym przyjacielem. I właśnie na tym pokrótce polega wysokie poczucie własnej wartości. W następnej części artykułu pragnę pochylić się nad kwestiami, które są niczym pogromcy mocnego poczucia własnej wartości.

Dzieciństwo

Gdy jesteśmy dziećmi, jesteśmy podatni, wrażliwi. Wchłaniamy z otoczenia nową wiedzę, reakcje, zachowania. Uczymy się od autorytetów. W tym wypadku od rodziców, nauczycieli, rówieśników. Jako dziecko dzielimy życie pomiędzy dom i szkołę. Oba te środowiska kształtują nas w wieku dziecięcym. Jaki mamy wpływ w wieku dziecięcym na otoczenie w którym jesteśmy? Żaden. Dobrze, gdy rodzice wspierają, mówią dobre słowo, chwalą, doceniają i zauważają każdy, nawet mały postęp, mały sukces swego dziecka. Wtedy czuje się ono bardziej szczęśliwe, chętniej uczy się i łatwiej stawia czoła trudnościom. Wtedy również prawidłowo zaczyna kształtować się jego poczucie własnej wartości, już w dzieciństwie. Natomiast w domu, gdzie jest dużo krytyki, zbyt wiele zwracania uwagi, dziecko stara się być jeszcze lepsze, aby zadowolić rodziców. Jednak w pewnym momencie, zaczyna odczuwać smutek i poczucie winy, że nie jest w stanie sprawić, by rodzice cieszyli się z jego postępów. Może również brać na siebie winę za trudną sytuację w domu rodzinnym. Wtedy odczuwa, że nie da rady sprostać oczekiwaniom i wymaganiom i wówczas, ten stan w dużym stopniu wpływa na to, co o sobie samym myśli. Jeśli często ma takie odczucia, to w dorosłym życiu prawdopodobnie to odczucie, będzie wracać do niego pod postaciom niskiej pewności siebie i takiej myśli: "czuję, że nie dam rady". W dzieciństwie istotna jest pochwała dziecka, zauważanie jego starań, wspieranie go. W tym miejscu przytoczę prosty, ale wymowny przykład: dziecko znalazło na ulicy bezdomnego kota, jako, że lubi takie zwierzęta, poczuło żal, chciało mu pomóc i przyniosło go do domu. Reakcja rodzica jest następująca: krzyczy na dziecko i mówi mu, że w tym domu nie będzie zamieszkiwał żaden kot i trzeba go natychmiast zabrać i wyprowadzić na zewnątrz. Jak myślicie co dziecko poczuje w takiej sytuacji? Poczucie winy, że popełniło błąd, że zrobiło coś złego, gdyż chciało uratować zwierzaka. Jaka powinna być prawidłowa reakcja rodzica w tej sytuacji? Zastanówcie się przez chwilę. Ja uważam, że dziecko powinno otrzymać zrozumienie i pochwałę za dobre chęci, kot powinien dostać coś do zjedzenia a następnie można poszukać kogoś chętnego na jego przygarnięcie.
Również szkoła i postawy nauczycielskie mają wpływ na kształtowanie dziecięcego poczucia własnej wartości. To, na jakie postawy i zachowania nauczyciel zezwala. Jaką postawę prezentuje samym sobą wobec dzieci. Jakie słowa dobiera i jakie stosuje reakcje wobec ucznia. Czy pokazuje mu wyższość, autorytet, czy też jest wzorcem profesjonalistą, którego uczeń chce naśladować. To wszystko ma znaczenie w kontekście kształtowania się pewności siebie.

Adolescencja i rówieśnicy

W okresie dorastania kształtuje się tożsamość. Będąc nastolatkiem, zastanawiasz się, kim jesteś i dokąd zmierzasz. Czasami porównujesz się z rówieśnikami. Czasami możesz odczuwać kompleksy, najczęściej na punkcie swojego wyglądu lub warunków otoczeniowo-bytowych. A to, obniża poczucie pewności siebie. Dobrze, jeśli otaczasz się przyjaciółmi, którzy wspierają a nie krytykują. Większość nastolatków ma idola lub widzi w kimś autorytet, któremu chce dorównać. Ludzie, którymi się fascynujemy mają na nas wpływ w tym również na kształtujące się w tym okresie poczucie własnej wartości. Dlatego rówieśnicy i środowisko w okresie dojrzewania odgrywa znaczącą rolę w życiu.

Kompleksy czyli jak oceniasz siebie?

Z czym kojarzy Ci się słowo ocena? Z czymś, co stresuje z punktowaniem. Dlaczego więc codziennie oceniasz siebie? Na przykład poprzez myśli typu: „nie udało mi się, „można było lepiej…”, „jestem za bardzo…”, „to wszystko moja wina” i wiele innych samokrytykujących negatywów. Jak się czujesz z tego rodzaju myślami? Kiepsko? Motywują? Nie, raczej odbierają chęci do działania. Niech wzrośnie Twoja samoakceptacja i wyrozumiałość. Może nie ma ideałów, ale po co szukać w sobie wad? Każdy ma zalety, czy nie lepiej właśnie ich poszukać? Doceniaj się codziennie. Spójrz na swoje życie, jako na całokształt. Wyraź uznanie. Mniej oceniaj, więcej akceptuj. Staraj się myśleć pozytywnie. Dbaj o siebie. Nie porównuj się z innymi, chyba, że działa to na Ciebie mobilizująco, bo w przeciwnym razie, jeśli wpędza Cię w kompleksy, to unikaj porównań. Kompleksy mogą dotyczyć wyglądu lub cech charakteru. To coś, czego nie akceptujesz, nie lubisz. Jednak większość cech podlega zmianie. Możesz zmienić to, na punkcie czego masz kompleks, a jeśli jest to coś, czego nie da się zmienić, spróbuj zaakceptować a nawet polubić. Może właśnie to „coś” czyni Ciebie kimś wyjątkowym? Gdy zaakceptujesz to, czego zmienić nie możesz i odpuścisz, poczujesz pewnego rodzaju ulgę, a ta ulga wzmocni Twoją pewność siebie. Zauważ, że wśród sławnych ludzi czasami w ich wyglądzie lub zachowaniu wyróżnia się coś szczególnego. Jakaś jedna specyficzna cecha, która na przykład mogła pomóc w karierze aktorskiej. Wystarczy odpowiednio wykorzystać pewne cechy, ponieważ to, co uważasz za kompleks, może zostać Twoim atutem.

Zasłyszana opinia i krytyka

Gdyby sięgnąć pamięcią wstecz, przez całe życie każdy człowiek słyszy sporo oceny i krytyki. Czasami krytyka jest konstruktywna, czyli taka, która, może być bodźcem do pozytywnej zmiany w Twoim życiu, która sprawi, że otworzysz oczy i spojrzysz z nowej perspektywy na jakąś kwestię. Taki rodzaj krytyki nie rani i nie przekracza granic ani Twojego prawa do wyboru. Jednak chyba częściej słyszymy oceny, opinie które są własnym zdaniem mówiącego z wewnątrz jego świata z jego mapy. Takie opinie mogą mocno dotknąć, ale też często nic wartościowego nie wnoszą. Są one wyzwaniem dla poczucia własnej wartości, taką szpilką. Od Ciebie zależy, jak na tą szpilkę zareagujesz. Jeśli jesteś osobą o stabilnym poczuciu własnej wartości to szpilkę tą, wyrzucisz do kosza mówiąc językiem metafory. Dlaczego ją wyrzucisz do kosza? Bo uznasz ją za bezużyteczną i nie pozwolisz, aby Cię ukłuła. Gdy zbyt mocno przeżywasz cudzą opinię, to twój system wartości może zachwiać się. Naucz się filtrować opinię i krytykę, zawsze pomyśl i pochyl się tylko nad takim rodzajem krytyki, który uznasz za konstruktywny. Jednak, by umieć rozróżnić, która ocena, opinia jest użyteczna dla Twojego życia a która nie jest, potrzebna jest wysoka świadomość siebie i wiedza na temat tego, co tak naprawdę może Ci sprzyjać a co nie.

Poczucie winy. Niezrealizowane cele, plany i marzenia

Rozpamiętywanie przeszłości, tego co mimo szczerych i dobrych chęci nie udało się, nie ma sensu. Przeszłości nie zmienisz. Możesz wyciągać wnioski, uczyć się na błędach. Możesz przestać się obwiniać, za to, gdzie tak naprawdę zawiódł drugi człowiek a nie Ty. Tam, gdzie coś jest wspólne, zawsze wszystkie strony są za to odpowiedzialne. Niektórzy mają w zwyczaju za wszystkie swoje błędy obwiniać kogoś innego, ale są również ludzie, którzy obwiniają siebie, pomimo, że w niczym nie zawinili. Może dlatego, że nie znają całego obrazu sytuacji, całej prawdy o jakimś zdarzeniu? Pamiętaj, że zawsze jest tzw. „drugie dno” i sprawy nie zawsze są takimi, jakimi z pozoru zdają się wydawać. Poczucie winy jest pogromcą poczucia własnej wartości. Dlatego wybacz sobie i żyj kierując swoje myśli ku przyszłości. Nikt Ci nie zabierze nadziei i wiary w siebie. Nigdy na to nie pozwól. Dlatego przeszłość zostaw przeszłości i traktuj ją, jako wspaniałe doświadczenie. Wyciągaj wnioski, ale nie rozpamiętuj. Dąż do realizacji celów. Z marzeń twórz realne i terminowe cele. Planuj i działaj. Myśl powstaje pierwsza. Myśli i pomysły zapisuj, zastanawiaj się nad nim. Jeśli uznasz, że są warte realizacji, przygotuj się do działania. Konsekwencja w działaniu jest ważna oraz wytrwałość. Nie zawsze prosta droga prowadzi do celu, czasami nigdzie nie prowadzi. Pojawiają się zakręty życiowe, dylematy. Nigdy nie strać z oczu tego kim jesteś i swojego życiowego celu. Wzmocnij swoją pewność siebie myśląc dobrze o sobie, doceniając siebie za każdy sukces. I pamiętaj, że nie wszystkie cele musisz osiągnąć, czasem cel jest po to, by Cię czegoś nauczyć, ale i to jest Twoim małym sukcesem. Uwierz w siebie i troszcz się o siebie każdego dnia, bo jesteś wartościową istotą.
Popularność: 22    Powrót

Komentarze

Odpowiedź
Tytul
Imię/Nick

Załóż konto za darmo

Coach Klient
lub zaloguj
facebook
Co możemy zmienić na DobryCoach.pl?
aby lepiej odpowiadał Twoim potrzebom